Ekoturystyka i Puszcza

Zamiast niszczyć Puszczę dla krótkookresowych celów gospodarczych zaplanujmy dla niej przyszłość na wiele pokoleń. Niech będzie naszą marką i dumą, przykładem dobrej praktyki inspirującym cały świat!

Puszcza Białowieska to nasze narodowe dziedzictwo, skarb, który jest jednocześnie ikoną ochrony przyrody w Polsce i naszą marką na świecie. Nie da się zachować tego skarbu dla przyszłych pokoleń jeśli będziemy myśleli jedynie w kontekście ochrony fragmentu terenu (jaki stanowi dzisiaj Białowieski Park Narodowy i rezerwaty przyrody). Ważne jest planowanie holistycznego, przyjaznego dla środowiska zarządzania na całym obszarze Puszczy, także w miejscach Leśnych Kompleksów Promocyjnych stanowiących blisko 60 procent polskiej części Puszczy Białowieskiej i tworzących naturalną otulinę Parku (przyrodniczą i społeczną). Dlatego godny wspierania i promowania jest postulat dużej części środowisk naukowych i organizacji pozarządowych aby cały obszar Puszczy Białowieskiej został w przyszłości objęty ochroną w formie parku narodowego (słynne hasło: „Cała Puszcza parkiem narodowym”), tak jak ma to już miejsce po stronie białoruskiej. Oczywiście kluczowe jest tu budowanie poparcia społeczności lokalnej dla takiego projektu, tak by większość mieszkańców utożsamiała się z nim i widziała w nim szansę dla własnego rozwoju zawodowego, swoich dzieci i wnuków. Chodzi tu o rozwój oparty o zielone miejsca pracy, działalność gospodarczą jak najmniej ingerującą w środowisko przyrodnicze, a jednocześnie wykorzystującą potencjał, zasoby i bogactwo przyrody oraz dziedzictwo kulturowe regionu.

Ekoturystyka w Puszczy Białowieskiej to nie tylko typowe specjalistyczne wyprawy przyrodnicze z przewodnikiem czy „fotosafari”, ale także turystyka wiejska dla rodzin (z bogatą ofertą warsztatów edukacyjnych, rzemieślniczych, kulinarnych, muzycznych, sportowo-rekreacyjnych), turystyka aktywna – piesza, spacerowa, rowerowa (np. szlakiem greenways Podlaski Szlak Bociani), wodna, narciarstwa biegowego albo nawet wycieczki w rakietach śnieżnych (np. w Estonii sezon na takie wycieczki trwa od jesieni, przez zimę do wiosny). Uzupełnieniem mogą być inne formy podróży, w tym turystyka biznesowa (konferencje tematyczne z ofertą dodatkowych wycieczek terenowych), zdrowotna, kulinarna, związana z imprezami kulturowymi, artystycznymi etc. Mądrze zaplanowany rozwój turystyki i zagospodarowanie przestrzenne pozwoli na dobre zarządzanie ruchem turystycznym w czasie i przestrzeni, w tym zachowanie zakątków najbardziej wrażliwych i wymagających szczególnej ochrony.

Niezbędna jest długofalowa edukacja, tworzenie miejsc pracy dla różnych grup wiekowych mieszkańców (w tym zatrzymanie młodych ludzi w regionie), wykorzystywanie nowych technologii, kompleksowe i interdyscyplinarne zarządzanie całym regionem. Turystyka zrównoważona, w tym ekoturystyka może stanowić rdzeń takiej koncepcji rozwoju regionu, w powiązaniu z innymi formami przedsiębiorczości okołoturystycznej i usługowej opartej o zasoby, markę i „magię” Puszczy. Dodatkową wartość dla społeczności lokalnej stanowi życie w miejscu o wysokiej jakości środowiska – czyste powietrze, otoczenie przyrody, pięknego krajobrazu, dostępność naturalnej, zdrowej żywności, etc. Społeczność lokalna może w takim miejscu czerpać bezpośrednie korzyści gospodarcze poprzez prowadzenie gospodarstw eko-agroturystycznych, pensjonatów, zagród edukacyjnych, działalność gastronomiczną, edukacyjną, związaną z interpretacją dziedzictwa i nowymi technologiami, etc.